Kök Hücre , Kordon Kanı , Kök Hücre Nakli
Kök Hücre Nedir?
Bazı dokularda bulunan ve gereksinim halinde pek çok hücreyi oluşturarak yaşamın
devamını sağlayan, üretkenlik ve farklı dokulara dönüşebilme potansiyeli yüksek
ana hücrelerdir. Son yıllarda çeşitli kök hücre tipleri olduğu öğrenilmiş olup
eskiden beri bilinip üzerinde en çok çalışmalar yapılanı “hematopoetik kök
hücre”dir. Bu hücreden kan hücreleri oluşur.
Kök Hücre Nasıl Elde Edilir?
Hematopoetik kök hücre nakli (transplantasyonu) (HKHN) için kök hücreler
sıklıkla kalça kemiğindeki “kemik iliği” veya kollarımızdaki “periferik kan”dan
elde edilirken “kordon kanı” üçüncü bir kök hücre kaynağını oluşturmaktadır.
Kordon Kanı Nedir?
Anneyle rahimdeki bebek (fetus) arasında bulunan, gebelik boyunca bebeğin besin
ve oksijen gereksinimini sağlayan göbek kordonundan doğum sonrasında
toplanabilen kandır.İçinde kök hücreler bulunur. Kordon kanı az hacimde
(yaklaşık 100 ml) olduğu için içerdiği hematopoetik kök hücre sayısı da sınırlı
olup bu miktar kemik iliği veya periferik kandan elde edilebilen hücre
miktarından çok daha azdır.
Hematopoetik Kök Hücre Naklinin Kaç Tipi Vardır?
Eskiden kök hücre nakli terimi yerine “kemik iliği nakli” terimi kullanılırdı.
Günümüzde işlemin ana ismi “kök hücre nakli” olup, kemik iliği sadece kök
hücrenin elde edildiği kaynaklardan birisidir. Üç tip kök hücre nakli vardır:
1. Toplanan kök hücreler bir başkası için kullanılabilir (allojeneik nakil).
2. Hastanın sağlıklı döneminde elde edilip saklanan kök hücreler ileride
kendisi için kullanılabilir (otolog nakil).
3. Bir hastaya kendi ikiz kardeşi (tek yumurta ikizi) kök hücre verebilir
(sinjeneik nakil).
Hematopoetik Kök Hücre Bankacılığı Nedir?
Dünyada bugün yaklaşık 9 milyon gönüllünün doku bilgileri uluslararası
bankalarda kayıtlı olup bir hastaya kök hücre gerektiğinde ve dokuları uygun
kardeş vericisi yoksa bu bankalararacılığıyla uygun verici (akraba dışı)
araştırılmaktadır. Burada hücreler değil, bilgiler saklanmaktadır.
|